Futbola, krisiaren anestesia

Hiru hizki: G, O, L

Golaren zain. Euforia bere zentzurik onenean ezagutaraziko digun jokalaria, gure jainko bihurtu. Arnasa hartzeari utzi genion, amets gaiztoa atzean utziz une batez.

Gordiñean: 1127 etxegabetze 2014an Euskal Herrian; 7815 gazte joan dira Euskal Herritik kanpo lan billa; 25 urteko euskalerritarren %42,2 dago langabezian; edo haurren %6,2 dago pobrezian erortzeko arriskuan.

Antidotorik onena dirudi: distrakzioa. Segunduz, minutuz, orduez, atzekoa alde batera utzi eta momentua bizitzeari eskaintzen dizkiogun ordu, minutu edo segunduez ari naiz. Eguneroko bihurtu dira krisia, langabezia eta ERE bezalako hitzak, baina futbola iritsi eta dena amaitzen da. Mundua lehertu, arazoak urrundu, eta leherketa horretan ezerezean geratuko balira bezala. Isiltasuna kaleetan, negarren estalki. Telesbistaren parean ohiu. Iñoiz ez bezala. Baloia da preokupazio bakar.

Irabazi edo galdu... afizioa afizio...

Esanen men

Esanen men. Nolakoa den izatea. Bide onean; en la buena dirección diote. Zioten. Hemen ere halaxe esaten dute.Tarjeta beltzak gora eta behera. Gastu extrak. “Hablemos claro, algunos se lo gastaron en putas” zioen baten batek...Eta bat edo besteren dimisioa ere eskatzen dute, eta ez oso urrun, ez pentsa. Denak hala behar. Grebak, lanuzteak, protestak... baina ze ibilbidera joz?

Ongi goazen/doazen honetan, agian iñoiz baño okerrago. Ezkutuan. Ezkutaturik. #claroquepodemos, sumate al cambio, la salida social... Esloganek inundatu gattuzte, boto bakoitzak iñoiz baño garrantzi gehiago duela dirudien honetan.

Ni banaiz, eta honen irakurle den eta ez den bakoitza ere bada greben, bide on horren, tarjeten eta zergatik ez, puten eragindun.

Eta ebola? Oroitzen zarete? Bai afrikan milaka hildako eragin dituen gaixotasun hori. Gurera iritsi den arte konponbideren bat bilatzeko hatzamarrik mugitu ez den gaixotasun hori bai. Jada hobera doaz gaixo aberatsak. Egon zaitezte lasai. Mundua globalizatua zela saldu ziguten. Honetarako ere. Goi hala behe, bada eragile eta baita hori jasan behar duenik ere. Ezberdin, hori bai.

Zuk duzuna ez dut nik. Norbaitek lapurtzen duena, besteren bati/askori falta zaio/zaie. Sua astinduz, askotan errez. Kizkalita irtengo direnen kearen jabe eginez. Horretan ere lapur, nola ez, askoren ametsen hiltzaile.  

Bost

20 urte. Hogei urtekin jada helduk ga. Gure pentsamenduk, gure ibilbidea, gure jokabidek, gure bizie zuzentzeko, orekatzeko, kontun hartzeko eta bideratzeko gai. Baino ez altzaizue inoiz berriro ume izateko gogo hori etorri?

Nei gaur bertan. Neskato eder baten konpainin izan naiz gaur. Grabazioan murgilduk giñen ekipo guzie goizeko 6terditatik, bai igandea (ze langillek gan! jaja), eta bazkaltzeko garaien bixita eder bat jaso du. Nere  bigarren amodioa Monterreyn, Integra do izena.  Eta eztakit, berriro bost urte izateko gogoa jarri dit. 

   

Badakit ume izateagatik gaur egun dittoten aukera eta bizipen asko alde batea utziko nittuzkela, eta horrexegatik segurona ez nuke berriro ere ume izan nahi bere osotasunen. Baino umetan izaten den kezka falta hori, dena errexa izate hori, zure bizie dibertitzeari, jolasteari soilik enfokatzea, olentzerongan sinistea, fantastikoa den oro erreala dela sentitzea, errealitateko arazoen berri ez izatea... millaka gauze aipatuko nizkizuen, ume nintzenen hala zienak, baino gerora bizik xaboi burbujak bezala banan banan lertzez arduratu dena. 

Askotan pentsatu izan dot Down sindromea duen pertsonak esaterako zein irribarre zabala duen beraien aurpegin uneoro. Badakit ez dela txantxetako kontu bat, baino irribarre horretan soilik oinarrituz, beti ume die pertsona hauek, beti zoriontsu.

Umetako hori beste hainbat kontuk ordezkatzen due, non irribarre zabal pille bat ematen dizkiuten, baino eztakit, umetako inozentzia horrek ikusten doten aldiro inbidie emateit. 

Gaurkoan, eztizuet ukatuko, ume izan nahiz une batez. Neskato zoragarri batek nire umetako garaietara bidali nau. Xaboi burbuila berriro sortu, eta berriro lertu den arte. Une horretan dena ahaztu eta 5 urte izan dittut. Jolas egin eta pozik bizi, ume edo heldu. Denak baitakiu, heldu baga re, denak dula ume bat barrun. 

Jon Mutuberria Alkorta 

Oihuka

Dexente giñen aurtengo urte hau etxetik kanpo eman behar giñunak. Bat Estatu Batutan, beste bat Polonian, beste bat Dominikar Errepublikan, eta ni Monterreyn... baino tamalez ya bidai horri amaiera ematen hasi beharren ga. 

Bat ya Leitzalden omen da... bere berri haundik eztot baino bizi omen da asike ezta gutxi. Ixiarretaz ainaiz bai. Argazkitan ikusi dotenez morena ez, hurrengoa dao, asike esperot ni bueltatzen naizeneako ya kolore hori joan izan zaiola... jajaja... nere kuadrillen morenoa ni bainaiz! que conste! 

Nerea oihuka (argazkie: Nerea Villabona)

Beste bat Poloniako lurretan galduta dabil. Esamiñetan omen dao, baino seguro patxaranakin gora ta bera dabillela juergaz juerga. Hau Aintzane da. Bai herriko kale printzipaletik ogie erostea kriston muturrekin pasatzen den hoi. Attu dot guraso askok gauen umek lo itten eztuenen lo in dezatean Aintzane etorriko zaioala esaten dioala. Imaginatu. Baino lagune dot, asike lasai, neska ona da ta. Ta gañea libre dao asike naibazue komentarion bat utzi, apaltzeko, o lo que surga... eztakit ba, animatu.

Eta beste bat ere badot gure herritik urruti, baino nigandik nahiko gertu. Nerea da Ixiarren atzetik Leitzaldea itzuliko den hurrengoa. Egie esan, post hau berak atzo gaben biali zin mezu baten harira hasi naiz idazten. "...iganden eondu giñen tijuanakin fronteran, ta zutaz akordatu nitzen hor muro nazkarri hoi ikustekoan... oiuka eondu nitzen aer si me hacias caso bño etziñen azaldu asike nere uiuk etzien monterreyeaño aiatu izan...". Irri politt bat atea dit goiz eguzkitsu hontan. Imaginatzet hantxe nei oihuka, jajaja. Nerea, nerea da. Portalen 10etan, nahiz ta gero beandugo azaltzen naizen. Baino halare hortxe eoten da egueldi ona in edo kriston zaparra bota.

Gainontzekoak hantxe dabiltzea, betiko lio amoroso ta bestelakoakin. Aber ze nobedade kontatzen dizkiutean. Ikusten naiz bat umekin, bestea azeraz aldatue, ta parejatxo batzuk re izanen dittula. (azken hau broma da e! aber si la voy a liar...)

Ya laster denak juntu izanenga, istori guzik elkarri kontatu, ta beste hainbat elkarrekin bizitzeko. Argi uzten dot hementxe, aurtengo uda, UDA izanen dela denantzako.

Biaje on!

FLY

Jarri hauxe:  ONE DAY I'LL FLY AWAY

Igande gaba du… jada ordubik aspalditxo paseak die, baino ez dot ametsetan murgiltzeko gogoik oandiken. Kantu batek jarri dit idazteko gogoa. Badakit aspalditxoan gauze sentimental ugari idazten dotela, baino hori ez dien gainontzeko gaiek ez due presentzia haundigik niregan momentu hontan. 

Nahiko nostalgiko nabil azken eun hoitan. Hauxe idazten ai naizen une berberak izan oi die nire pentsamendutan murgiltzen naizen unek, eta malko pare bat, edo gehixeo lapurtzen dizkitea normalen. Nik asko pentsatu oi dot nere oroitzapenetan, momenturarte pasatako guzin, 20 urte hauetan pasa zaiten guzin, eta noski, bizitzan izan dittoten pertsonez. Baina benetan mingarri edo tristea izan oi zait, eta neri bereziki, maite dittotenekin oso estuki lotzen bainaiz, falta diren pertsonetaz oroitzea. 

Denok dakiu zer den pertsona bat galtzea. Eta galdutako une beretik zure bizitza osoan zehar faltan botatzea. Hala ere, badakit nire gaur arteko ibilbidean, ez dudala oso urruti izan. Hala ere etzait nahikoa. Beti izango dot bizitzako bizipen ugari, bere alboan bizi beharreko bizipen ugari, asko, galdu in dittotenaren sentsazioa. Bizitzak ate bat bortizki itxi balit bezala. Bortizki eta bapatean. Emateko zun guzie eman ez balizu bezala. Baino bizie hola omen da, ez? Pena bat. 

Badie unek, non zerbait, pertsonalki berezi edo zuretzako garrantzitsue denen pertsona askokin konpartittu nahi dozon. Zure bizitzen parte bihurtu azken finen. Baina bada zerbatte, hori itten uzten ez dizona. Motiboak ugarik izan dattezke. Bakoitzek izanen ditto berek. Baino agian bada muga ugari suntsitzeko garaie.  Eztakit ba. 

Baiño argi izan zure bizitzen parte den orok, zure bihotzen pusketxo bat lapurtu izan dizola, eta zuk berari noski, eta une horretantxe bertan, nahi ala ez, zure sentimeduen jabe dela berari dagokion pusken. Jabe. Huskerie ematen do. Baino ze pisu don, ze garrantzie.  

Zure esku edo unen esku dao puske horren tamaiñe, edo eztakit, igual gure eskutatik ihes itten do horrek ere. Baino argi izan ezer ez dela betiko, baino zuk betiko al dozola bihurtu. Hori bai daola zure esku.

Egunen baten hegoak astindu eta hegan egingo dozo, edo hegan ingo due, dena atzen utziz materialki, fisikoki, baina benetan presente eukiz beraien pusken. Puske horren parte izateari ez diozo utziko iñoiz, iñoiz, eta ziur euki berak ere bere puske hori mantenduko dola, gertu edo urruti;  hil ala bizi.

Dena re ez...

Denbora asko neuken hemendiken idatzi gabe. Sentitzen dot, baino badittot beste kontu ugari non denbora asko eskatzeitean, eta eskatzen ez baditea nik eskaintzen dioaten. Pal caso patatas. Hitz hoik idaztei ekin diot nere familikin skype bat in ondoren, ya euskeraz hitzeitte hori ahaztu xamar gelditzen aizaiu ta. Eta hara non nere aman komentarioa:

“ya azento mexikanoa jartzen aizaizu e Jon”. Toma. Jajaja

Azentoan harire, azken aldi hontan broma ugari dittot nere lagunen arten… jejeje ohitture dotena baino denbora geio ai bainaiz pasatzen nere unibertsitateko launekin (telesail bat grabatzeai ekin behar baitiu asteburu hontan, ta bakizue prestaketa guzik gauzatzen. Denak nerbioso nerbioso gaude… jeje) eta “tio”, “ostia” ta antzekoak noizenbehin ateatzen die… jaja Atento eon blog honei hurrengo eunetan porke gauzatzen ai naizen proiektu ugarin emaitze hemendik publikatuko baitot. Ikusikoduzue ze gauze polittek!

Ta hori, hementxe nabil. Egie esan hau atzen uzteko gero eta denbora gutxio geratzen zait, eta baita hortako gero ta gogo gutxio re. Ze ingodiu ba. Momentue bizi beharkot, nahiz eta bukaeran ibai eder bat izango den Monterreyn nere begik itturburu dittolarik. 

Hainbeste gauze nahi dizkizuet kontatu, baino dena ezin da esan. Dena ez. Hementxe lapurtu ditea nere bihotzan zatitxo bat denan arten. Eta ezin deuse in! Jajaja

Muxu haundi bat denai post arraro hontatik! 

Eta neri in kaso, edo After saioan Edurnek hainbatetan aipatutakoari: “Dejarse llevar”. Hortxe dao koxka!

BAI

Hitzok musikarekin askoz hobek die, WATERFALL

Ni aurrera begiratzen dudan pertsona naiz, baina atzean dudana inoiz ahaztu gabe. Oroitzapenak; izan zezakeena baina etzena izan. Enaiz azken hauetan bizi, baina onartu beharra dut nostalgia handiz sentitzen ditudala, bai gauza onak, eta baita txarrak ere. 

Batzuetan ezetz esaten dugu. Baina ezetz hori ziurra izatea ere beharrezkoa da. Ziur egon, gainontzean duda izpi batek guztia hankaz gora jar bailezake, eta gerora damutu. Hala ere erabaki bakoitza gehienetan atzera botatzea zaila izan ohi da. Harrokeriagatik agian… eztakit. 

Erabaki horretan gauza askok eragin dezakete, baina gomendio bat emateko atrebentzia hartuko dut: erabaki hori zuk hartu, zuk soilik. Ez izan iñoren kutsadurarik, ez begiratu iñorri. Ez izan besteen hitzen beldur, momentua bizi. Bizitza bizi, askotan nahiz eta erori, egin etzenuenaren damu sentsazio hori atzean utziko baituzu. Bizitza horretarako baitago ezta? Erori eta berriro altxa.

Eta hau zergatik?  Badut zergati garrantzitsu bat, niretzat behintzat. Bakoitzak izango du berea.

Ez da geltokirik

Ezer irakurri aurretik:  zu eta ni. Behin kanta jarrita hasi irakurtzen.

58 egun. Gaur da hori. 2 hillabete die gaur Monterreyn naizela. Gauza ezberdiñek, esperientzi ugari eta persona ederrak. Gauza asko eman dizkit Monterreyk, baina gauza asko utzi dittut atzean, denbora batez bada ere. 

Nire Monterreyko irratsaioa prestatzen ari nitzelarik, kantu bat iritsi da nire esku artera. Kantua, ederra da benetan, eta malko pare bat isurrarazi dit. Isiltasunean, bakoitzaren arimak gorputza gainditzen du, eta malko bihurtzen da. Gauza asko esan nahi eta hitzik ez. 

Hitzak? Nork nahi dittu, milaka kilometrora dagoen sentimendu batek askoz ere gehiago badio malko xume batekin.

Honelako uneetan, faltan direnak botatzen dira faltan, eta une batzuetan guztiak botatzen dira faltan. Ez da hain erreza urteetako ohiturak hegaldi batez aparkaturik uztea. 

Familia skype bidez ikusteak ez du besarkada bat helarazten; aitte ta ama bi aldiz gauze bera errepikatzen attu enulakoan; lengusun wassapak; Mutu taberna eta bertako jendea; edo gure Nora txikin kontuk;  nahiz eta saiatu, eskuartean izateko beharra gailentzen da.

Lagun minekin burutzen diren erokeriak (Edurne);  edo hurrengoan tabernan jarri beharreko musika listaren gaineko belarrijateak (Olatz eta ixiar); edo 10k 10gutxin portalen (Nerea); ogie, tipule ta 3 xerra erostea joateko muturre (Aintzane); besten doblea erabakitzen ateatzeko (Carmen); edo aisoarran txaketak eta goizaldeko kontuk; almejak plateran (Erika, Ohiana, Edu); nere bixkik eta ikuspegi kritikoa; nere ingleseko irakasle izandakoa baino askoz ere gehio, madalena bat en el fondo; igande atsaldetan Betrane-Abadeborda-Arrazola tourre; pixukideei sustoak (Labaka anderea)…  lagunak beti die lagun. Hain konplikatuk gauze askotako, baino hain unikoak denak. Horrek itten do eder nere kuadrille.

Askorentzat hain pisutsua den unibertsitatea, niretzat lagun ederren geltoki da. Hurrengo urtean jada egunero ikusteaz utziko diodala pentsatzeak kriston pena emateit. 3 urte eder, anekdota pillekin, eta oso lagun onekin. Nork pentsatu behartzun kazetari izan behar nula erabakitzeak, hain persona ederren bide berberean jarri behar ninduela. Eguneroko barreak, bromak, parrandak, txupoi batzuk re bai, la pikardia, haserreak, eta batek baino gehiok lanetan nei aguantatu behar izateak eraiki du hain mattea dudan hori.

Nork daki hurrengo geltokie zein izango den. Dakidana, kontatutako honek ez duela geltokirik, beti nirekin baitamakit.

“Bizitza autobus bidai bat bezalakoa da. Batzuk bidaia zurekin batera hasten dute, besteak bidearen erdian igotzen dira.

Asko bidaiaren amaierara iritsi aurretik jeisten dira eta oso gutxi mantentzen dira zurekin bidaiaren bukaeraraino. Baina persona horietako bakoitzak bidaia zoragarri horretan zehar oroituko duzun zerbait utziko du zure bihotzean. Jeitsi leihoak eta gozatu bidaiaz, ez baitakizu noiz iritsiko zaren zure geltokira....

Mila esker momenturen batean nire bizitzaren autobusera igotzeagatik... Espero dut inoiz etzarela jeitsiko eta jeisten bazara, inoiz ez nauzula ahaztuko (L.B.)”.